Coronahotline

801100
corona@nanoq.gl
Ullut tamaasa
08:00-miit 16:00-mut

MALITTARISASSAT INNERSUUSSUTILLU ATUUTTUT

Malittarisassat innersuussutillu atuuttut pillugit paasissutissanik annertunerusunik Nunatsinni Nakorsaaneqarfiup nittartagaani matumani atuarsinnaavatit.



APPEQQUTIVIT AKISSUTAI

Corona-virus (COVID-19) pillugu apeqqutit nalinginnaanerpaat akissutissarsiffigikkit. Apeqqutit nutaanerpaat akissutillu nakorsaaneqarfiup nittartagaani uani tamatigut pissarsiarisinnaavatit.

Angerlarsimaannaqqusinerup siunertarivaa inuiaqatigiinni tunillaassuunnerup annikinnerpaaffissaaniitinnissaa.

Angerlarsimaannaqqusaasimatillutit (COVID-19-imillu nappaateqarnerit uppernarsarneqarsimatinnagu) sapinngisamik angerlarsimaffinniiginnartariaqarputit. Aneersinnaavutit kisianni sapinngisamik inuit akornanniinnaveersaassaatit.

Inummik tunillatsissimasumik attaveqarsimaguit angerlarsimaffimmiiginnarnissat ulluni 14-inik sivisussuseqassaaq.

Angerlarsimalluni mattusimaneq inunnut, ilisarnaatinik pigisaqartunut aammalu misiligutit akissutaannik utaqqisunut imaluunniit uppernarsillugu tunillatsisimasunut angerlarsimaannarsinnaasunulli atuuppoq.

Tassani siunertaavoq angerlarsimaffiup avataani angerlarsimaffimmilu, inoqutigiit arlaliuppata, tuniluunnerup pinaveersaartinnissaa.

Angerlarsimatilluni mattusimasumut najugaqataasut ”angerlarsimaffimmi mattusimassapput” – tamatumunngalu inassutitut malissavaat.

Angerlarsimaannassaatit angerlarsimaffiillu qimassanngilat.

Coronavirusi virusinut allanut suussutsimigut nallersuunneqarsinnaavoq , annikitsumik nuffasertitsisinnaasoq aammali anersaartuutinut sakkortuumik aseruuttoortitsisinnaasoq.

Coronavirusi nutaaq, inunni siumorneqarnikuunngitsoq decemberi 2019-imi Kinami tuniluutilerpoq. Nappaat coronavirus nutaaq WHO-mit COVID-19-imik (Corona Virus Disease 2019) atserneqarpoq.

Coronavirusit inunni pilersartut assigalugit coronavirus kuseriarnertigut tuniluuttarpoq, tangajoraangatta, quersoraangatta oqalukkaangattaluunniit.

Tuniluunneq annerusumik inuit imminnut attuussarnerisigut pisarpoq.

Inuit annertuumik ersiutillit, timimikkut viruseqarnerunerat, nualiornerunerat tangajukulanerunerallu pissutigalugit, inunnut annikitsumik ersiutilinnut sanilliullugit annertunerujussuarmik tunillaasartut ilimagineqarpoq. Inuit COVID-19-imik tunillanneqaqqammiinnarlutik tunillaasartut ilimagineqarpoq, illuatungaani assersuutigalugu SARS-imik tunillatsissimasut tunillatsereernerup kingornangaatsiaq aatsaat tunillaasinnaasarsimallutik. Naartunermi anaanamit naartumut tunillaasoqarsinnaaneranik suli takussutissaqanngilaq.

Innuttaasuni tunillatsissimasut tamarmik akornanni 0,3 - 1%-it toqusartut naatsorsorneqarpoq (Tuniluuttup Toqussutaasinnaassusaa (IFR))

Anersaartuutitigut tunillatsissinnaaneq pinaveersaarniaraanni innersuussutit nalinginnaasut tassaapput:

  • Assatit asakulakkit assannullu spritti atoruk
  • Talinnut/ikusivit peqittarfianut imal. Kakkissarfimmut quersorit tangajorilluunniit – assanuunngitsoq
  • Maangaannaq qisernak. Qiseq tunillaanermut peqqutaasinnaavoq
  • Assamminnaveersaarit, ersakkut kunissinaveersaarit eqitaarinaveersaarillu – timimiit timimut attaveqarnaveersaarit
  • Eqqiaanissaq eqqumaffigiuk – angerlarsimaffimmi suliffimmilu
  • Inuppassuit akornaniinneq eqqumaffigiuk pinaveersaarlugulu


Qaaviniit tunillatsinneq?
Virusittaaq toqqaannanngitsumik tuniluussinnaavoq, assersuutigalugu matu tigummivia tunillagaq attorukku, inuup tunillatsissimasup attornikuusaa imaluunniit quersorfiginikuusaa.

Silataaniittut qaavini COVID-19-ip uumasinnaassusaa qulakkeerlugu suli ilisimaneqanngilaq, coronavirusilli sivisunerpaamik akunnerni 48-ni uumasinnaasartut ilisimaneqarpoq. Virusi tunillannartuiaatinut ethanolitalinnut/sprittitalinnut sanngiitsuuvoq.

Amikkut virusinissimaguit, assersuutigalugu assakkut, napparsimalernavianngilatit.

Isigulli qingarpullu tagiartukulavagut imaluunniit assagut qanitsinnuukulallutigit – eqqarsaatigineq ajukkatsinnik – taamaalillutalu ameraasatsigut viruseqalersinnaalluta.

Aammattaaq assatit tuniluutsitsisinnaapput – assersuutigalugu ilisiviit tigummivii, qarasaasiaq, anartarfiup kuutsittarfia il.il. attornerisigut.

  • Taamaammat assatit errortukulakkit asalluartarlugillu
  • Taamaammat angerlarsimaffinni suliffinnilu suulluunniit qaavi salikulakkit

    Covid-19-imik tunillatsissimasut amerlanerpaat nuffasernertut imaluunniit nuallunnertut eqqaanarsinnaasunik ersiuteqartarput. Ersiutit tamakku nalinginnaasumik sakkukitsuusarput sakkortusiartuaartarlutillu.

    Suli qulakkeerlugu ilisimaneqanngilaq tunillatsissimasut napparsimanermini ersiuteqalersinnagit allanik tunillaasinnaanersut. Ilisimasatta takutippaat inuit napparsimanermut ersiutillit amerlanerpaartaasa nutaamik nassaarfigitittoqartartoq.

    Tunillatsinnermiit ersiutinik malugisaqarnissamut ullut 14-iusinnaasarput.

    Ersiutit nalinginnaanerpaat tassaapput:

    • Quersorneq
    • Kissarneqarneq
    • Qasoqqaneq
    • Toqqusaarlunneq
    • Nukitsigut anniarneq
    • Kakkilertaneq
    • Anersaartornermi ajornartorsiorneq
    • Timminneq


    Malugiuk, ersiutit inummiit inummut assigiinngitsuusinnaammata.

    Inuit amerlanersaat, 80 %-it missaanniittut, immikkut katsorsarneqanngikkaluarlutik peqqisseqqittarput, 5-15 %-iili napparsimarululersarput anersaartorniarnermikkullu ajornartorsiuteqalerlutik, taakku tassaakkujunnerusarput utoqqaat inuillu ataavartumik nappaateqartut.

    Allat sapinngisamik meterinik marlunnik ungasinniarsarikkit, taamaalilluni qanissinniit ameraasassinniillu ”paarlaasseqatigiissannginnassi”.

    Allat timikkut attornaveersaakkit, imminut tunillannginnerussagassi.

    Illoqatigiikkussi, timikkut attornissarsi killilersimaarsiuk, qanillinaveersaarlusi aammalu suulluunniit qaavi attukulasasi salikulasigit.

    Quersorneq tangajornerluunniit kuseriarneeqqanik millionilikkaanik silaannarmiilersitsisarput qanittumiiittullu amerlasuut tunillassinnaallugit.

    Taamaammat unitsitsisinnaasukkut quersorit tangajorilluunniit – assersuutigalugu talinnut, allarutissianut ataasiartakkanut assigisaanilluunniit.

    Assannik eqqiluitsuutitsineq assaat ipeqannginnissaannut tunngavoq, tassa assaat tappiorannartunik (tuniluuttartunik assersuutigalugit virusinik bakterianillu), eqqinillu allanik soqannginnissaannut tunngavoq. Assannik eqqiluitsuutitsineq tassaavoq angerlarsimafinni, ulluunerani paaqqinnittarfinni, napparsimmavinni suliffeqarfinnilu allani tunillaassuinaveersaarnermi pingaarnersaat ilaat.

    Pitsaanerpaaq tassaavoq imermik qaqorsaaserluakkamik errortukulanissaq – virusinik ipermillu piiaasarput.

    Takusinnaasannik assatit ipeqarpata, imeq qaqorsaallu atussavatit (virusi ipermi uumasinnaavoq).

    Assannut spritip virusi toquttarpaa, nalinginnaasumilli assaat errortukulasarnerat naammattarpoq.Errortoreernermili assannut spriti tapertaalluarsinnaavortaaq, spriti tunillaassuiunnaartitsisutut sunniuteqarsinnaammat. Tamatuma saniatigut assannut spritip atornissaa ajorneq ajorpoq assaat imermik qaqorsaatilimmik assassinnaanngikkaanni.

    Eqqortumik assat asannissaat:

    • Assaat itumaallu isugutserneqaqqaassapput
    • Qaqorsaat siaruarterluarneqassaaq
    • Piffissaqarluarlutit errortorit – inuaat nuui, kullut, inuaat akunneri kiisalu assaat tunui, itummaat paffiillu eqqaamallugit
    • Qapua tamaat peeruk, assatillu panerserluakkit assersuutigalugu pappialamik allarutissiamik


    Imeq qaqorsaatillu amermut panersitsisaramik, tamannalu assanni tappiorannartunut ajoqutaanngitsunut ajoqutaasarmat, tarngummik panertoornaveeqqutilimmik atuisarnissat eqqaamajuk.

    Allanik tunillaasinnaanerit pissutigalugu napparsimmaviliarnak peqqissaaviliarnalluunniit sianeqqaarnissat pingaaruteqarpoq.

    Sumi Nal. 08.00-16.00 Nal. 16.00-ip kingorna
    Aasiaat 89 22 11 89 22 11
    Ilulissat 94 32 11 94 32 11
    Ittoqqortoormiit 99 10 11 59 93 21
    Kangaatsiaq 89 43 00 89 22 11
    Maniitsoq 81 32 11 81 32 11
    Nanortalik 61 32 11 61 32 11
    Narsaq 66 12 11 66 12 11
    Nuuk 34 44 00 34 44 00
    Paamiut 68 12 11 68 12 11
    Qaqortoq 64 22 11 64 22 11
    Qasigiannguit 91 12 11 89 22 11
    Qeqertarsuaq 92 12 11 89 22 11
    Qaanaq 97 10 11 94 32 11
    Sisimiut 86 42 11 86 42 11
    Tasiilaq 98 12 11 98 12 11
    Upernavik 96 12 11 96 12 11
    Uummannaq 95 12 11 95 12 11





    Aamma Kommuneqarfik Sermersuumi borgmesteri Charlotte Ludvigsen, COVID-19-mut tunngatillugu kommune sunik iliuuseqarniarnersoq pillugu nassuiaateqartoq uani tusaasinnaavat.



    KUKKUSUT

    Suut eqqortuunersut suullu eqqortuunnginnersut paasiniassallugit ajornakusoorsinnaasarpoq. Pingaartumik inuit attaveqatigiittarfiini kukkusunik oqaluttuareqqiinerit, piviusumi eqqortuunngivissut, imaaginnavittarput. Uani kukkusumik oqaluttuareqqitat nuannarineqarnerit katersorpavut, nammineerlutit eqqortut eqqunngitsullu immikkoortissinnaaniassagakkit. WHOp nittartagaani uani kukkusut amerlanerit atuarsinnaavatit.